Salvador Dali: Deli Dahi Kimdir, Nasıl Efsane Olmuştur?

0
64
Salvador Dali: Deli Dahi Kimdir, Nasıl Efsane Olmuştur?

Salvador Dali İspanya’nın Katalonya bölgesindeki Figueres kentinde, 11 Mayıs 1904’te dünyaya geldi. Dünyaya geldiğinde ona dokuz ay önce ölen kardeşinin adını vermişleri. Bu onun ruhunun derinliklerine işledi.

Başkasından çalınmış bir hayatı yaşadığını düşünüyordu. Kim bilir, belki de bu duygu onu dünyanın en farklı kişilerinden biri yaptı.

Adının birinci ve beşinci kelimeleriyle bilinirdi. Çünkü; gerçek adı oldukça uzundu. Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech. Annesini erken yaşta kaybeden Salvador Dali, daha 16 yaşındayken günlüğüne şöyle yazmıştı

“Bir dahi olacağım ve herkes bana hayran kalacak”

Gerçekten de onun, resim sanatına olan yeteneği ancak dehalarda rastlanan türdendi. Ailesi onu bu konuda destekleyince, 1920’de Figueras Desen Okulu’na başladı.

1921 yılında Madrid’e taşınıp, Resim, Heykel ve Gravür özel okulunda eğitimine devam etti.

Burada muhalif yazar Federico Garcia Lorca ile taşınınca, düşünce yapısı tamamen değişti.

Katıldığı eylemler nedeniyle tutuklanan Dali, okulundan kovuldu ve hapishaneye atıldı. 1924’te hapisten çıktığında, yaşadığı olaylar onu bir kahraman yapmış ve tanınmasına
neden olmuştu. Bu dönemde, yazar Federico Garcia Lorca’nın kişiliğindeki etkisi daha da artmıştı.

Salvador Dali ve Picasso

Salvador Dali, 1926 yılında Paris’te dünyanın en ünlü ressamlarından Picasso’yla tanıştı. O dönemde yaptığı resimlerde bariz bir şekilde Kübizim ve Picasso etkisine rastlamak mümkün.

Salvador Dali, senarist ve yönetmen Luis Bunuel’le yakın arkadaş olunca, onu dünya çapında tanınan bir ressam yapacak Sürrealizm akımıyla tanıştı. Sürrealistler, 1. Dünya Savaşı’nın ortaya çıkardığı tahribatı akıl tutulması olarak görüyorlardı.

Salt aklın “tahakkümüne” karşı çıktılar. Özellikle Sigmund Freud’un etkisi altında kalan Sürrealistler, sanatlarında “bilinç dışının düşsel dünyasının” peşine düştüler. Bu yeni alan Salvador Dali’nin hayal gücüyle birleşince ortaya inanılmaz güzellikte tablolar çıktı.

1929 yılında yönetmen arkadaşı Luis Bunuel’in sürrealist filmi Endülüs Köpeği’nde oynayan
Salvador Dali, bu sayede Avrupa’daki sanat çevreleri tarafından tanınan bir şahsiyet oldu.

Endülüs Köpeği, filminin ardından Paris’te tanıştığı Gala’ya aşık olup, hiç beklenmedik bir şekilde, evlendi. Gala, sadece karısı değil, ilham perisiydi! Hatta resimlerinin modeliydi.

Belleğin Azmi’nin Ortaya Çıkışı

Dünyayı Değiştiren 10 Mükemmel Sanat Eseri Salvador Dali, Persistence of Memory (Belleğin AzmiEriyen Saatler) , 1931

Evliliğinden sonra yoğun üretim sürecine giren Dali, 1931 yılına gelindiğinde en meşhur tablosu “Belleğin Azmi”ni yaptı. Dünyayı değiştiren 10 sanat eseri arasında yerini aldı.

Tavsiye Yazı: Dünyayı Değiştiren 10 Mükemmel Sanat Eseri

Salvador Dali, bu eserdeki akan saat fikrini, eşi Gala’nın o akşam yaptığı eritilmiş Camembert peynirinden esinlenerek bulmuştu.

Çok yönlü bir sanatçı olan ressam, mimariye ve tasarıma el atınca, ortaya birbirinden
ilginç eserler çıktı. Dudaktan kanepe, burundan şömine, saçtan perde, gözden çerçeveler, hayaletlerin oturduğu kürk sandalyeler, salyaları akan kadınlar, göğüs kafesi şeklindeki sallanan sandalyeler, göğüs uçlarında kulpların bulunduğu heykel şeklinde çekmeceler…

1938 yılında Sürrealistlerin en çok etkilendiği bilim insanı Sigmund Freud ile tanıştı ve onun birkaç portresini yaptı.

Dali, Faşist güçlerle cumhuriyetler arasında başlayan İspanya İç Savaşı sırasında, taraf tutmadı. Ancak 2. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Amerika’ya göç etti. O günlerde George Orwell, Dali’yi “Fare gibi kaçmakla” eleştirdi.

Artık Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşamaya başlayan ünlü sürrealist ressam, New York’ta bir sergi açarak orada da büyük bir üne kavuştu. Hatta TIME dergisine kapak oldu.

O yıllarda, “Salvador Dali’nin Gizli Hayatı” isimli otobiyografisini yayınladı. İnanç dünyasında büyük bir değişim yaşadı ve Katolikliğe tekrar döndü.

Sinemayla daha çok ilgilenmeye başlayan ressam, Walt Disney’le beraber yaptığı Destino adlı çizgi filmle büyük yankı uyandırdı. Ayrıca klasikleşecek bazı filmlere katkı sağladı.

Birçok alanda yaratıcığını gösteren Dali, moda tasarımıyla da ilgilendi Coco Channel ve Elsa Schiaparelli ile birlikte kreasyonlar hazırladı.

Dali, Hiroşima’ya Atom bombası atılmasından sonra, bilime merak sardı. DNA’nın yapısını yakından inceledi. Bu aşamadan sonra DNA, sanatının ana formülü haline geldi. Daha sonraları bu dönemini “nükleer mistisizm” diye tanımladı.

Dali İçin Zor Zamanlar

1949’da Katalonya’ya tekrar döndü. İktidarda Faşist lider Franko vardı. Salvador Dali, bazı sözleriyle Franko rejimine destek verdiği için bu dönemde çok eleştirildi. Tüm itibarını ve çevresini kaybetti.

Bir süre sonra ağır psikolojik sorunlar yaşayan Dali, karısı Gala sayesinde bir yılda deliliği atlattı ve onu var eden, Sürrealizm akımından tamamen koptu.

Çok üretken bir sanatçı olan ressam, 1974 Tiyatrosu’nu “Dali Tiyatro ve Müzesi”ni kurdu. Hayattaki son sergisini 1980 yılında açtı. 1982’de eşi Gala’yı kaybedince, hayatla bağları iyice zayıfladı. Onun mezarının olduğu Púbol Kalesi’ne yerleşti. Ancak kötü şans orada da peşini bırakmadı ve çıkan bir yangının ardından tekrar taşınmak zorunda kaldı.

Ressam, ömrünün son beş yılını otel suitleri ile ile Dali Tiyatro ve Müzesi’nde geçirdi. 23 Ocak 1989’da hayata veda ettiğinde, geride resimleri, heykelleri, filmleri, tasarımları ve sıradışı fikirleri kaldı.

Salvador Dali, insanlığa miras olarak 1500 civarında tablo bıraktı.

Kaynak Linki: Salvador Dali: Ressamın Doğum Günü

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz